Veilig betalen     Documenten direct downloaden     ISO 9001:2015     Meer dan 300+ documenten online    Online kenniscentrum
  Veilig betalen     Direct downloaden     ISO 9001:2015

Over de Wkkgz

Geschatte leestijd: 7 min

Algemene uitleg

De overheid wil dat iedereen goede zorg krijgt. Daarom heeft de overheid wettelijk vastgelegd wat goede zorg precies inhoudt. En wat er moet gebeuren als mensen een klacht hebben over de zorg. Dit staat in de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz). Zorgverleners leren van klachten en ongewenste gebeurtenissen in de zorg. Doel van de Wkkgz is dan ook: openheid over klachten en ongewenste gebeurtenissen en ervan leren om zo gezamenlijk de zorg te verbeteren.

Sterkere positie cliënten

Met de komst van de Wkkgz is de positie van cliënten versterkt door de volgende eisen: 

  • De cliënt heeft recht op goede informatie over iets dat niet goed gegaan is in de verleende zorg als dit heeft geleid of kan leiden tot schade.
  • De organisatie of zelfstandige bespreekt de fout met de cliënt .
  • De organisatie of zelfstandige neemt dit op in het dossier.
  • De cliënt heeft recht op informatie over de kwaliteit van de zorgverlening wanneer de cliënt hier om vraagt.

Informatieplicht

De informatieplicht is uitgebreid. Over de organisatie, kwaliteit, incidenten, keuzevrijheid.

De klachtenregeling

De organisatie moet een laagdrempelige klachtenbehandeling bieden aan cliënten en daarnaast een onafhankelijke klachtenfunctionaris betrekken. Ook moet de organisatie zijn aangesloten bij een door het Ministerie erkende geschillencommissie. Er zijn verschillende regels voor de behandeling van klachten. Het doel is om te komen tot een laagdrempelige en bevredigende oplossing van de klacht:

  1. De interne klachtenregeling vaststellen en de cliënt informeren (met daarin informatie over de externe klachtenregeling.
  2. Informatie geven over de externe klachtenregeling(en).
  3. Een klachtenoverzicht bijhouden.
  4. Verbeteringen naar aanleiding van klachten bijhouden en de effectiviteit meten.
  5. Klachtenbehandeling afstemmen binnen de ketenzorg (indien van toepassing).

Per stelselwet (WMO, Wlz, ZvW, Jeugdwet) worden verschillende eisen gesteld aan organisaties met betrekking tot de klachtenregeling. Zie ook ons artikel ‘De eisen aan uw klachtenregeling’. Hieronder volgt een korte opsomming.

Bij het leveren van zorg vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz) en Zorgverzekeringswet (ZvW)

  • Klachtenfunctionaris (intern): de klachtenfunctionaris voert zijn werkzaamheden uit volgens de Wkkgz. U kunt dit extern regelen of intern. De klachtenfunctionaris moet onafhankelijk zijn.
  • Geschillencommissie (extern): de organisatie moet aangesloten zijn bij een door het Ministerie erkende geschillencommissie. De klager moet zich wel eerst tot een klachtenfunctionaris gewend hebben. De geschillencommissie doet een bindende uitspraak en mag uitspraken doen tot een bedrag van € 25.000,- euro.

Bij het leveren van zorg vanuit de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO)

  • Klachtencommissie (extern): de klachtencommissie doet een uitspraak na schriftelijke behandeling of na behandeling met een hoorzitting. De klachtencommissie doet een schriftelijke uitspraak over de gegrondheid van klachten. De uitspraak is niet bindend. De organisatie laat wel weten aan de klager en klachtencommissie wat er eventueel voor verbeteringen worden doorgevoerd. De eisen aan een klachtencommissie kunnen verschillen per gemeente.

Bij het leveren van zorg vanuit de Jeugdwet

  • Klachtencommissie: de klachtencommissie doet een uitspraak na schriftelijke behandeling of na behandeling met een hoorzitting. De klachtencommissie doet een schriftelijke uitspraak over de gegrondheid van klachten. De uitspraak is niet bindend. De organisatie laat wel weten aan de klager en klachtencommissie wat er eventueel voor verbeteringen worden doorgevoerd. De eisen aan een klachtencommissie liggen vast in de Jeugdwet.
  • Vertrouwenspersoon (intern of extern): de organisatie regelt dat de cliënt terecht kan bij een vertrouwenspersoon. Deze vertrouwenspersoon kan intern of extern aangetrokken worden. De vertrouwenspersoon moet onafhankelijk zijn en heeft geheimhoudingsplicht.

De klachtenregeling voor medewerkers

  • Als werkgever ben je niet verplicht om een klachtenregeling vast te stellen voor medewerkers. Het kan wel bijdragen aan een goed arbobeleid. Het kan een onderdeel zijn van de regeling voor ongewenst gedrag.

Hoofdaannemers en onderaannemers

De hoofdaannemer is eindverantwoordelijk voor het leveren van de zorg en de declaratie naar de zorgverzekeraar, gemeente of het zorgkantoor. De onderaannemer voert (een deel van de) opdracht uit. U kunt zelf ook een hoofdaannemer hebben. De hoofdaannemer is dan eindverantwoordelijk. U moet wel aan de eisen voldoen en het is ook van belang dat de hoofdaannemer u toetst op het voldoen aan de kwaliteitseisen.

Als uw werkt met zelfstandigen zijn ze uw onderaannemer. Er worden een aantal eisen gesteld aan de werkwijze en de inhoud van het contract:

  • Eisen vanuit de Belastingdienst
  • Eisen vanuit de Wkkgz: afspraken over de kwaliteitseisen. Daarnaast maakt u afspraken over het gebruik van het zorgdossier en bijbehorend plan en de toetsing van de kwaliteit van zorg.

Incidentenmanagement

Vanuit de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg hebben ook kleine organisaties of solistisch werkende zorgverleners de verplichting tot het inrichten voor een systeem voor incidentenmanagement. Als solopraktijk kun je hier een eigen invulling aangeven, passend binnen het wettelijk kader. Hoe je dat kunt doen is een onderdeel van deze e-learningmodule.

Je kunt niet altijd alle incidenten voorkomen of alle risico’s elimineren. Door incidenten te analyseren kun je trends opsporen. Dat kan iets zeggen over een structurele verbetering van de kwaliteit van zorg. Je kunt ook veel leren van bijna-incidenten, omdat je daarmee inzicht krijgt in de wijze waarop je het ontstaan voorkomen hebt. Dat is dan een belangrijke barrière.

Incidentenmanagement betekent leren van fouten en anticiperen op de toekomst. Op de lange termijn geeft goed incidentenmanagement je inzicht in de verbetermogelijkheden. Dat maakt het onderdeel van de kwaliteit van zorg. Je kunt anticiperen op risico’s die zich in de toekomst (opnieuw) voor kunnen doen. Als je kwaliteit van zorg als uitgangspunt hebt, is het essentieel dat je je ook met incidenten bezighoudt. We ondersteunen organisaties ook bij calamiteitenonderzoek. We zien dan vaak terug dat het belang van het goed registreren van incidenten pas dan aan de orde komt. Met deze e-learningmodule willen we organisaties en zorgverleners bewust maken van het belang en wat het je op de lange termijn oplevert.

Wat er in ieder geval verplicht is, ook voor kleine (solo-)praktijken

  1. Een systeem van Veilig Incidenten Melden (VIM) implementeren waarin incidenten geregistreerd worden.
  2. Als er merkbare gevolgen zijn of nog kunnen komen heb je een informatieplicht aan cliënten en moet er ook een aantekening in het dossier staan over de aard, toedracht en het tijdstip.
  3. Er zijn een aantal situaties die je moet melden bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ).
  4. Als je in een samenwerkingsverband werkt kun je de procedure afstemmen.
  5. Persoonsgegevens moeten verwijderd worden in een registratieoverzicht, tenzij dit nodig is voor de analyse.
  6. Het registratieoverzicht moet beveiligd opgeslagen worden.

Melden bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd

Het is belangrijk dat u weet welke stappen je moet ondernemen als er een incident is of een mogelijke calamiteit waarbij er ernstig letsel is ontstaan door het wel of niet handelen van een organisatie. Dit moet binnen 72 uur onverwijld gemeld worden. Indien nodig moet u een onderzoek uitvoeren naar de gebeurtenis. Met de prisma methode kunt u een goed onderbouwde rapportage opstellen. Er zijn diverse meldingen die (onverwijld) gemeld moeten worden:

  • Calamiteit > binnen drie werkdagen
  • Geweld in de zorgrelatie: geweld of seksueel misbruik > binnen drie werkdagen
  • Geweld tussen cliënten als ze beiden minimaal een dagdeel in de organisatie verblijven > > ernstig geweld waarvoor medische en/of psychologische en/of gedragskundige behandeling van geweld noodzakelijk was waarvoor een consult nodig was of als er een politie-interventie, aangifte bij de politie / OM is gedaan > binnen drie werkdagen
  • Ontslag door disfunctioneren van een zorgverlener > binnen drie werkdagen

Andere meldingen die organisaties kunnen melden

  • Een situatie die voor de veiligheid van cliënten of de zorg een ernstige bedreiging betekent of kan betekenen.
  • Het niet of niet geheel voldoen door een zorgaanbieder aan de Wkkgz (artikel 13,15,18 eerste en vijfde lid en 23).
  • Titelmisbruik en/of zorgverleners met een vals opleidingscertificaat.
  • Een farmaceutisch bedrijf dat reclame maakt voor geneesmiddelen.
  • Vervalsing recepten.
  • Overtredingen van de Geneesmiddelenwet.
  • Vermissing opiumwetmiddelen in zorginstellingen/apotheken.
  • Wanneer de toegankelijkheid van de zorg in het geding komt door een uitbraak van een micro-organisme.
  • Toepassing van middelen en maatregelen in een niet-Bopz-situatie.
  • Het niet aanwezig zijn van een adequaat kwaliteitssysteem.
  • Specifiek voor ggz-instellingen: suïcides en suïcidepogingen met ernstig schadelijk gevolg voor een cliënt bij wie sprake is van gedwongen opname, en/of zorg op basis van de Wet Bopz of vrijheidsbeperkende maatregel anderszins, waarbij geen sprake is van een calamiteit.

Melden jeugdsector

Er zijn diverse meldingen die (onverwijld) gemeld moeten worden:

  • Calamiteit > binnen drie werkdagen
  • Geweld van een medewerker tegen een cliënt > binnen drie werkdagen
  • Geweld tussen cliënten of geweld van een cliënt tegen een derde > ernstig geweld waarvoor medische en/of psychologische en/of gedragskundige behandeling van geweld noodzakelijk was waarvoor een consult nodig was of als er een politie-interventie, aangifte bij de politie / OM is gedaan > binnen drie werkdagen
  • Suïcide(poging) > binnen drie werkdagen

Aanvullend geestelijke gezondheidszorg

  • Suïcides met ernstig schadelijk gevolg waarbij er tekortkomingen waren in de kwaliteit van zorg. Enkele voorbeelden zijn: onvoldoende toezicht op de cliënt, onvoldoende risicotaxatie, onvoldoende volgen van multidisciplinaire maatregelen (MDR diagnostiek / behandeling suïcidaal gedrag), onvoldoende overdracht, communicatie en/of samenwerking binnen de keten, onvoldoende volgen professioneel statuut en/of interne richtlijnen en procedures.
  • Suïcides met ernstig schadelijk gevolg waar een gedwongen opname, Bopz maatregel, justitiële maatregel of andere vrijheidsbeperking is ingezet. Als er sprake was van een tekortkoming in de kwaliteit van zorg moet het als een calamiteit gemeld worden.

Aanvullende forensische zorg

  • Onvrijwillige geneeskundige handelingen
  • Gedwongen medicatie als geneeskundige behandeling in de jeugdsector

De vergewisplicht

Vanuit de Wkkgz zijn organisaties verplicht om het verleden van een nieuwe zorgverlener na te gaan sinds 1 januari 2016. Iedereen die vanaf die datum in dienst is gekomen zou dit dus aantoonbaar in het personeelsdossier moeten hebben zitten. Dit kunt u ook zo doen indien u vrijwilligers betrekt of stagiaires. Er zijn verschillende manieren waarop u het arbeidsverleden na kunt gaan:

 Referenties nagaan bij vorige werkgevers of opdrachtgevers

  • U kunt het Waarschuwingsregister raadplegen
  • Referenties nagaan bij vorige werkgevers of opdrachtgevers
  • U kunt navraag doen bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
  • U kunt de lijst van zorgverleners met een maatregel bekijken via het Bigregister en SKJ register
  • Verklaring Omtrent Gedrag > verplicht voor zorgverleners in de Wlz-zorg, zelfstandigen en intramurale GGZ-zorg en de jeugdsector. De VOG mag niet ouder zijn dan 3 maanden bij de start van de dienstverlening. Het kan ook standaard beleid zijn voor alle zorgverleners. Neem in het beleid ook op wat de herhalingscyclus is, bijvoorbeeld na drie jaar. Denkt u er ook aan dat deze beveiligd moet zijn tegen inzage. Dit kan door het in een afgesloten envelop toe te voegen aan het dossier of te beveiligen met een wachtwoord als het digitaal opgeslagen wordt. Dat laatste is in zijn algemeen aan te raden voor de beheersing van privacy.

Actuele ontwikkelingen en wetswijzigingen

  • In de wettekst is opgenomen dat justitiële inrichten en instellingen niet onder de Wkkgz vallen.

Aantoonbaar regelen

Organisaties moeten diverse zaken regelen om aan de eisen van deze wet te voldoen. Hieronder staat een korte opsomming per onderwerp.

Meerdere actiepunten

U houdt zich aan de informatieplicht over aard en toedracht bij incidenten. Tarieven van de zorg. Informatie over de kwaliteit van zorg en ervaringen van cliënten. De bewezen werkzaamheid van de zorg en cliëntrechten. Daarnaast is het van belang dat u cliënten informeert over het klachtenbeleid.


U heeft een werkend kwaliteitssysteem met als doel continu verbetering van de kwaliteit van zorg.


Aantoonbaar de vergewisplicht uitvoeren.


Een overeenkomst met iedere medewerker, invalkracht en zelfstandige met daarin de vereiste afspraken.


Voor Wlz zorg, intramurale GGZ en ZZP-ers in de Wlz geldt dat ze en actuele VOG moeten hebben.


U heeft een onafhankelijke klachtenfunctionaris en bent aangesloten bij een geschillencommissie.


Zorgverleners en betrokkenen moeten veilig kunnen melden met als doel om er samen van te leren. Een veilige meldcultuur een incidentenmanagementsysteem zijn daar onderdee l van. Er is een bredere meldplicht:

  • Calamiteiten
  • Geweld door zorgverleners
  • Geweld binnen de organisatie tussen cliënten
  • Beëindiging overeenkomst disfunctionerende zorgverlene

Documentatie & registraties

Organisaties en zorgverleners moeten diverse documenten vaststellen en registraties bijhouden. Hieronder staat een overzicht.

Documentatie

  1. Protocol melden incidenten, calamiteiten en geweld
  2. Klachtenregeling (intern en extern)
  3. Aansluitbewijs klachten
  4. De externe geschillenregeling
  5. Overeenkomsten met zorgverleners
  6. Werkwijze vergewisplicht

Registraties

  1. Incidentformulier
  2. Incidentenoverzicht
  3. Incidentanalyse
  4. Overzicht informele en formele klachten
  5. Registratie uitvoeren vergewisplicht
  6. VOG zorgverlener in zzp-dossier en personeelsdossier
  7. Incidentinformatie in het dossier opnemen

Toetsingsnormen IGJ

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) toetst of organisaties aan de eisen voldoen. Hieronder staat een overzicht van de toetsingsnormen.

Aantoonbaar de vergewisplicht uitvoeren

  1. Kunt u beleid voor de vergewisplicht laten zien?
  2. Controle uitgevoerd in het BIG register (indien van toepassing)
  3. Kunt u aantonen dat medewerkers voor wie dat verplicht is beschikken over een VOG?

Wkkgz onderdeel van overeenkomst met ZZP-er?

Is in de overeenkomst die u sluit met ZZP-ers opgenomen op welke wijze u verwacht dat de ZZP-er zich aan de Wkkgz eisen houdt?

Heeft u een klachtenregeling conform de Wkkgz

  • Klachtenfunctionaris?
  • Geschillencommissie?
  • Interne klachtenregeling voldoet?

Veilig incident melden

  • Is een cultuur binnen de organisatie waarbij medewerkers veilig incidenten kunnen melden?
  • Protocol voldoet op inhoud aan de eisen? Bijv. type meldingen, adres van de IGJ, onverwijld melden binnen 72 uur, etc.
  • Incidentenregistraties worden bijgehouden en geanalyseerd?

Eisen aan zorgverleners

Er worden diverse eisen gesteld aan de kennis, vaardigheden en beroepshouding met betrekking tot het onderwerp van dit kennisitem.

Kennis

  • Cliëntrechten vanuit de Wkkgz
  • Informatieverplichtingen
  • Protocol incidenten, calamiteiten en geweld
  • Klachtenregeling en stappen / contactmogelijkheden binnen de organisatie
  • De manier waarop hun handelen bijdraagt aan de kwaliteit en veiligheid van de zorg

Vaardigheden

  • Incidenten goed beschrijven
  • Cliëntgerichte zorg leveren die is afgestemd op de wensen en behoeften van de cliënt
  • Zorg leveren die van goed niveau is, veilig, doeltreffend, doelmatig en tijdig

Beroepshouding / attitude

  • Adequaat reageren op uitingen van ontevredenheid of klachten

Relevante links

Gerelateerde producten en diensten

  1. Inhuren klachtenfunctionaris
  2. Inhuren vertrouwenspersoon
  3. Inhuren jurist
  4. Aansluiting klachtencommissie

E-learning en training

  1. E-learning Wkkgz (in ontwikkeling)

Onze externe websiteE-learningplatform

Externe links

  • Nog geen links

Contactformulier

Heeft dit artikel u geholpen?
Nee 0 0 van de 0 vonden dit artikel behulpzaam
Aantal keer bekeken: 237

Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte

Wij delen actuele ontwikkelingen en nieuws op gebied van wet- en regelgeving en andere professionele standaarden. Het zijn geen algemene nieuwsartikelen, maar het richt zich op onderwerpen waar een organisatie of zorgverlener volgens het kader aan moet voldoen.

Uw gegevens worden gebruikt in overeenstemming met ons Privacy beleid
Beoordelingen

Wat vinden anderen van Zorgdocumenten.nl?

Home
Winkel
Sidebar

Winkelmand

sluiten
sluiten
Begin met typen om producten te zien die je zoekt.

Inloggen

sluiten

Scroll naar boven
Wij gebruiken cookies om uw ervaring op onze website te verbeteren. Door deze website te bezoeken, gaat u akkoord met ons gebruik van cookies.